Συνοπτική περίληψη του βιβλίου:
Ο πόλεμος τους βρίσκει στην Κρήτη. Και θα τους φέρει πιο κοντά –ή θα τους χωρίσει!
Η Έλλα, η Κέιτ και η Δάφνη –Αγγλίδες, φίλες, απόφοιτες της Οξφόρδης, παθιασμένες με την αρχαιολογία– έρχονται στην Κνωσσό λίγα χρόνια πριν από το ξέσπασμα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η Δάφνη αρχικά απολαμβάνει τη ζωή και τον έρωτα, ενώ η Έλλα και η Κέιτ εργάζονται σκληρά σε μια ανασκαφή και αρχίζουν να φέρνουν στο φως σπουδαία ευρήματα.
Πολύ σύντομα ερωτεύονται και αυτές, γνωρίζουν χαρές και απογοητεύσεις, μαγεύονται από το νησί, τους κατοίκους του, τα έθιμά τους.
Κι έπειτα έρχεται ο πόλεμος… Ακολουθούν σκληρές μάχες, αντίσταση, θρίαμβοι, θάνατοι… πάντα με φόντο τα δύσβατα βουνά της Κρήτης. Οι Βρετανοί που βρίσκονται στο νησί στέκονται με αυταπάρνηση στο πλευρό των κατοίκων που πολεμούν με όλες τους τις δυνάμεις, πρόθυμοι να δώσουν και τη ζωή τους για τη λευτεριά.
Οι φιλίες, οι έρωτες, όλες οι ανθρώπινες σχέσεις που σφυρηλατήθηκαν στους χώρους των ανασκαφών δοκιμάζονται μέχρι τα όριά τους. Γιατί ο πόλεμος μετατρέπει τους φίλους σε εχθρούς, και τους εραστές σε αγωνιστές... 

Προσωπική άποψη:
Η φήμη που συνοδεύει το όνομα της συγγραφέως Margaret Pemberton είναι ιδιαίτερα κολακευτική για την ίδια. Έχοντας αρκετούς τίτλους βιβλίων, που φέρουν την υπογραφή της, στο βιογραφικό της, δεν είναι λίγοι εκείνοι που την χαρακτηρίζουν ως μία από τις κορυφαίες, σύγχρονες λογοτέχνιδες, στον χώρο του ιστορικού μυθιστορήματος, αφού η πλειοψηφία των έργων της αφορούν ιστορίες που διαδραματίζονται σε κάποια σημαντική ιστορική περίοδο, η οποία δεν αποτελεί απλά φόντο των γεγονότων που η ίδια αφηγείται, αλλά ζωτικής σημασίας στοιχείο για την εξέλιξη δράση της, που σε μεγάλο βαθμό επηρεάζεται από τα συμβάντα των χρόνων εκείνων, καταγεγραμμένων ιστορικά ή κοινωνικά. Ένα τέτοιο βιβλίο είναι και το "Πριν έρθουν τα σύννεφα", που πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Τρεις φίλες εξ Αγγλίας, απόφοιτες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η Έλλα, η Κέιτ και η Δάφνη, φτάνουν στην Κρήτη και πιο συγκεκριμένα στην Κνωσσό, λίγα χρόνια πριν να ξεσπάσει ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Τα κίνητρά τους για το ταξίδι τους αυτό δεν είναι άλλα από την αγάπη τους απέναντι στην αρχαιολογία και την επιθυμία τους ν' ανακαλύψουν νέα ευρήματα. Όμως, η ζωή, δεν είναι μόνο δουλειά, και έτσι ο έρωτας έρχεται να τους χτυπήσει την πόρτα και να τους χαρίσει κι άλλες, νέες συγκινήσεις. Μέχρι που ξεσπά ο πόλεμος και η ηρεμία και η γαλήνη ανατρέπεται, με όλο το νησί να μάχεται ενάντια των Γερμανών, με τους Βρετανούς κατοίκους του να βρίσκονται στο πλευρό των Ελλήνων. Όμως ο πόλεμος είναι σκληρός και φέρνει απώλειες, ενώ δεν θ' αργήσει η ώρα που διλήμματα και συγκρούσεις θα έρθουν στην επιφάνεια, και σκληρές αποφάσεις θα πρέπει να παρθούν.

Αν κρίνουμε το βιβλίο καθαρά αντικειμενικά, δεν θα τα χαρακτηρίζαμε σε καμία των περιπτώσεων πρωτότυπο. Αντίθετα, έχουμε δει -και διαβάσει- πάμπολλα βιβλία που τοποθετούνται στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο της σύγχρονης Ιστορίας και, αναπόφευκτα, όλα περιστρέφονται γύρω από την ίδια βάση, έχουν κοινό κεντρικό άξονα, μα και κοινά ηθικά διλήμματα και μαθήματα ζωής και ανθρωπιάς. Οπότε, σε ένα βιβλίο σαν κι αυτό, αν όχι πρωτοτυπία, καθώς είναι σχεδόν ανέφικτη, τότε τι ψάχνουμε; Η απάντηση είναι απλή. Συναίσθημα! Αυτό είναι το βασικό στοιχείο που θα πρέπει να διαθέτει για να μας κερδίσει ως αναγνώστες. Να έχει καρδιά και ψυχή, και να μιλάει αντίστοιχα στις δικές μας, και το "Πριν έρθουν τα σύννεφα" ακριβώς αυτό πετυχαίνει, συγκινώντας μας βαθιά.

Σίγουρα ένας παράγοντας που θα παίξει πολύ μεγάλο ρόλο στην ευαισθητοποίηση και στην συναισθηματική φόρτιση του Έλληνα αναγνώστη είναι, τι άλλο, το γεγονός πως η ιστορία αυτή διαδραματίζεται σε ελληνικό έδαφος. Αυτό, αυτόματα, μας οδηγεί σε μια ασυναίσθητη ταύτιση, τόσο με τον τόπο, όσο και με τους ήρωες που ζουν και παλεύουν να επιβιώσουν σ' αυτόν. Άλλος λιγότερο, άλλος περισσότερο, όλοι μας έχουμε ακούσει ιστορίες από τον πόλεμο, απ' τους παππούδες μας και όχι μόνο, γαλουχηθήκαμε με τα μικρά και μεγάλα γεγονότα της εποχής εκείνης, που μέσα στην καρδιά και στο μυαλό έχουν αποκτήσει υπόσταση, μας έχουν σημαδέψει και μας συντροφεύουν ηθικά, ακόμα κι αν δεν τα βιώσαμε εμείς οι ίδιοι. Είναι κομμάτι της Ιστορίας μας, του ποιοι είμαστε, του ποιοι θα μπορούσαμε να είμαστε και κάπου στην πορεία το ξεχάσαμε. Και το να σου γεννά τέτοιες σκέψεις ένα βιβλίο, είναι πολύ σπουδαίο.

Τελειώνοντας, αυτό που θα ήθελα ν' αναγνωρίσω στην Pemberton, είναι ο πολύ έξυπνος τρόπος με τον οποίο παντρεύει τον ρεαλισμό με την ευαισθησία. Η γλώσσα της μπορεί να είναι τρυφερή και γλυκιά, όταν, ας πούμε, μιλάει για τον έρωτα και την αγάπη, ενώ την αμέσως επόμενη στιγμή, μπροστά στην αλήθεια της ζωής που δεν είναι πάντοτε όμορφη, μπορεί να γίνει σκληρή και απότομη, να εκφράσει τη βία χωρίς ωραιοποιήσεις, να ξεμπροστιάσει την ανηθικότητα χωρίς δικαιολογίες. Και ναι, όλα αυτά, μαζί με την γλαφυρότητά της, που σαν να πηγάζει από μιαν άλλην εποχή, μας παρασέρνει και δημιουργεί μέσα στη δίνη του μυαλού μας εικόνες, πλάθει χαρακτήρες, γεννά και τροφοδοτεί συναισθήματα. Δεδομένου, λοιπόν, πως βρισκόμαστε στον ευλογημένο τούτο τόπο, και πως το καλοκαίρι δεν είναι παρά ένα βήμα μακριά, σας προτείνω να το προσθέσετε στις αγορές σας και δεν θα χάσετε.
Βαθμολογία 9/10

Ταυτότητα βιβλίου:
Συγγραφέας: Robert Bryntza
Μεταφραστής: Margaret Pemberton
Εκδόσεις: Κλειδάριθμος
Κατηγορία: Ξένη Λογοτεχνία
Έτος Έκδοσης: 2018
Αρ. σελίδων: 552
ISBN: 978-960-461-824-8