"Το αίνιγμα του Παραδείσου" του Χάρη Ναξάκη

Γιατί να πεθάνει πρόωρα ένας ηθικός άνθρωπος; Ποιους συνάντησε ο Δημήτρης στον Παράδεισο; Η ζωή στη Γη είναι χωρίς νόημα και στον Παράδεισο μεστή νοήματος; Γιατί ήθελε να αποδράσει ο Δημήτρης από τον Παράδεισο; Τι είναι προτιμότερο, ένας ατελής πάσχον άνθρωπος ή ο αγγελισμός;
Ο Δημήτρης πέθανε άδικα από το τσίμπημα μιας δράκαινας και πήγε στον Παράδεισο. Το αίτημά του, σύμφωνο με την χριστιανική διδασκαλία, που θεωρεί ότι τα ανθρώπινα όντα έχουν ελεύθερη βούληση, την ελευθερία της επιλογής, να αρνηθεί την αθανασία, να επιλέξει αν επιθυμεί να παραμείνει εκεί ή να επιστρέψει στην γη, δεν εισακούστηκε.
Πώς είναι η ζωή ενός αθάνατου; Μπορεί η αποδεικτική δύναμη του λόγου να ανακαλύψει, χρησιμοποιώντας κοινώς αποδεκτά εργαλεία, τι υπήρχε εν αρχή ή αυτό θα είναι πάντα ακατανόμαστο; Τι απέγινε τελικά ο Δημήτρης;

"Νίκος Καζαντζάκης. Ένα πουλί πάνω από την άβυσσο" του Χρήστος Τσαντής

Το βιβλίο επιχειρεί μια προσέγγιση σε κρίσιμες στιγμές της σκέψης και της δράσης του Νίκου Καζαντζάκη, στιγμές ανοιχτές που καλούν σε νέα ανάγνωση. Στο επίκεντρο βρίσκεται η «Κρητική Ματιά»: μια συνθετική οπτική που δεν εγκλωβίζεται σε δόγματα, αλλά κινείται ανάμεσα σε αντιθέσεις: η πίστη και η αμφιβολία, η πράξη και ο στοχασμός, ο άνθρωπος και η Ιστορία. Η συνομιλία με τον Baruch Spinoza φωτίζει βαθύτερες συγγένειες, ενώ η αντιπαράθεση με τις θέσεις της Λιλής Ζωγράφου για τις «ξένες ιδέες» ανοίγει εκ νέου το ερώτημα της έμπνευσης και της πνευματικής αυτονομίας. Παράλληλα, αναδεικνύονται λιγότερο φωτισμένες πλευρές της διαδρομής του: οι κοινωνικοπολιτικές του αναζητήσεις, η επιχείρηση διάσωσης των Ελλήνων της Ρωσίας, η στάση του μέσα στη δίνη του εμφυλίου, αλλά και οι μαρτυρίες του Μενέλαου Λουντέμη, που φωτίζουν την ανθρώπινη και δημιουργική του διάσταση. Μέσα από αυτές τις διαδρομές, αναδύεται μια μορφή που δεν χωρά σε κατηγορίες. Ένα πνεύμα ανήσυχο, αντιφατικό, ακατάτακτο. Ίσως γι’ αυτό ο Ειρηναίος Γαλανάκης βρήκε την πιο ακριβή εικόνα: Ένα πουλί πάνω από την άβυσσο.